Nawozowy produkt mikrobiologiczny Pantoea Care wyróżnia się na tle innych produktów dostępnych na polskim rynku wysoką zawartością (10⁹ jednostek tworzących kolonię w 1 gramie produktu) unikalnych szczepów bakterii z rodzaju Pantoea – Pantoea agglomerans oraz Pantoea allii. Szczepy te zostały wyizolowane przez naukowców z Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach spośród ponad 2700 badanych szczepów w ramach projektu BioSafeFood, którego celem było opracowanie nowoczesnej technologii wspierającej zdrowotność upraw przy wykorzystaniu unikalnych właściwości mikroorganizmów.

Bakterie te zostały wyizolowane w Polsce z liści truskawki, dzięki czemu idealnie sprawdzają się w naszych warunkach klimatycznych i mogą być pomocne zarówno w sadach towarowych, jak też w ogrodach amatorskich (np. przy domowych sposobach na brunatną zgniliznę w ogrodzie czy pytaniach: „jak zwalczyć szarą pleśń w domowym ogrodzie”, „co to jest brunatna zgnilizna wiśni/czereśni i jak ją zwalczyć”, „jakie środki amatorskie na zarazę ogniową”). Badania z wykorzystaniem szczepów bakterii zawartych w produkcie Pantoea Care wykazały, że bakterie te są bezpieczne dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz posiadają geny związane z osmoprotekcją, a więc bardzo dobrze adaptują się do środowiska naturalnego, również w niesprzyjających warunkach (takich jak silne promieniowanie UV).

Dodatkowo bakterie zawarte w produkcie Pantoea Care są zdolne do syntezy metabolitów o działaniu antybiotycznym, takich jak fenazyna, dzięki czemu blokują możliwość kiełkowania i rozwoju patogenów roślinnych (np. Monilinia laxa w sadach czereśniowych/wiśniowych). Bakterie te, zajmując przestrzeń oraz syntetyzując związki wiążące żelazo, wykazują również działanie konkurencyjne wobec patogenów, ograniczając możliwość ich rozwoju. Ponadto korzystnie wpływają na trwałość pozbiorczą owoców i posiadają zdolność do biostymulacji – poprawiając wzrost i wigor roślin.

Wielokierunkowy mechanizm działania oraz rodzime pochodzenie wyizolowanych szczepów bakterii sprawiają, że znajdują one szerokie zastosowanie we wspomaganiu ochrony roślin sadowniczych – zarówno w strategii ochrony przed szarą pleśnią w sadach towarowych, zarządzaniu ryzykiem antraknozy w magazynach/chłodniach, jak i przy opryskach ograniczających antraknozę owoców czy zabiegach miedziowych i biologicznych w ograniczaniu zarazy ogniowej.

Doświadczenia polowe przeprowadzone przez pracowników Instytutu Ogrodnictwa – Państwowego Instytutu Badawczego w Skierniewicach wykazały, że bakterie Pantoea agglomerans i Pantoea allii zawarte w produkcie Pantoea Care podnoszą odporność roślin sadowniczych na choroby takie jak:

• brunatna zgnilizna drzew pestkowych,

• szara pleśń,

• antraknoza,

• zaraza ogniowa,

• choroby przechowalnicze.

Te wyniki można z powodzeniem wykorzystać w programach ochrony jabłek przed antraknozą, w ramach schematu ochrony sadów przed Erwinia amylovora (zaraza ogniowa), a także w programach anty-Botrytis w sadach jagodowych i przy kontroli jakości owoców i programach ochrony w chłodniach atmosfery kontrolowanej (CA).

W doświadczeniu przeprowadzonym w 2021 na wiśni odmiany ‘Łutówka’ w Józefatowie k. Skierniewic oceniano skuteczność bakterii zawartych w produkcie Pantoea Care oraz ochrony z wykorzystaniem fungicydów w ograniczaniu brunatnej zgnilizny drzew pestkowych na kwiatostanach i pędach wiśni. W kombinacji, w której stosowano bakterie, wykonano 5 zabiegów, natomiast w kombinacji ze standardem chemicznym – 3 zabiegi w czasie kwitnienia wiśni.

W ograniczaniu brunatnej zgnilizny drzew pestkowych na kwiatach i pędach wiśni (co dotyczy również pytań „jak uratować drzewa pestkowe przed brunatną zgnilizną”, „kiedy i czym opryskiwać wiśnie, żeby uniknąć brunatnej zgnilizny” czy „dobór fungicydów na brunatną zgniliznę (wiśnia, czereśnia)”), w zależności od długości okresu kwitnienia i przebiegu pogody, zalecane jest wykonanie produktem Pantoea Care 3–5 zabiegów w okresie kwitnienia (BBCH 60–69). Można też stosować Pantoea Care na początku (BBCH 60–61) i na końcu kwitnienia (BBCH 67–69) oraz środek chemiczny w pełni kwitnienia (BBCH 65). Jest to także jeden ze sposobów na co to jest brunatna zgnilizna wiśni/czereśni i jak ją zwalczyć w praktyce.

Wśród amatorów pytających o „domowe sposoby na brunatną zgniliznę w ogrodzie” czy „oprysk amatorski na brunatną zgniliznę drzew pestkowych”, takie informacje mogą pomóc w zrozumieniu, jak planować zabiegi i optymalne terminy zabiegów przeciw brunatnej zgniliźnie. W konsekwencji tworzy to program ochrony przed brunatną zgnilizną drzew pestkowych oparty na biologii i chemii, a więc tzw. zintegrowana ochrona drzew pestkowych – brunatna zgnilizna.

Doświadczenie przeprowadzone w 2022 roku w sadzie doświadczalnym Instytutu Ogrodnictwa w Skierniewicach na winorośli odmiany ‘Solaris’ – celem doświadczenia była ocena skuteczności bakterii zawartych w produkcie Pantoea Care w ograniczaniu szarej pleśni na owocach winorośli. Produkt Pantoea Care, w kombinacjach, w których był stosowany solo (4–8 razy), zapewniał skuteczność dochodzącą do ponad 76%. Natomiast wyższą skuteczność w ograniczaniu szarej pleśni na owocach winorośli (ponad 96%) uzyskano przy włączeniu do ochrony z bakteriami zawartymi w produkcie Pantoea Care dwóch zabiegów fungicydowych (jest to ważne w kontekście skuteczności fungicydów w zwalczaniu szarej pleśni (badania i wyniki)).

Kolejne doświadczenie przeprowadzone w 2019 roku w Dąbrowicach k. Skierniewic obrazuje skuteczność produktu Pantoea Care w ograniczaniu chorób przechowalniczych jabłek, takich jak antraknoza i szara pleśń. W doświadczeniu produkt Pantoea Care został zastosowany w okresie od kwitnienia do zbioru owoców.

Wykonanie w tym okresie 6 zabiegów produktem Pantoea Care (stosowanym solo) znacznie ograniczało występowanie obydwu chorób. W przypadku szarej pleśni skuteczność w ograniczaniu choroby, bez względu na zastosowany program, wynosiła prawie 100%. W ograniczaniu antraknozy dla produktu Pantoea Care uzyskano skuteczność niemal 80%, gdy produkt stosowano solo, oraz blisko 100%, gdy produkt był włączony do programu z fungicydami.

Takie działania pozwalają stworzyć kompleksowy program ochrony jabłek przed antraknozą oraz program ochrony przed chorobami przechowalniczymi jabłek/gruszek, a jednocześnie ułatwiają zarządzanie ryzykiem antraknozy w magazynach/chłodniach. W praktyce jest to również sposób na realizację oprysków ograniczających antraknozę owoców i przykład, jak wygląda współdziałanie fungicydów i biopreparatów w zwalczaniu antraknozy. Tego typu działania pomagają uniknąć strat powodowanych przez antraknoza, szara pleśń i inne choroby przechowalnicze – jak zapobiegać – szczególnie gdy chcemy wiedzieć „dlaczego jabłka psują się w piwnicy – choroby przechowalnicze” czy „jak przedłużyć trwałość owoców po zbiorze”.

Zespół naukowców z Instytutu Ogrodnictwa wykonał również doświadczenia laboratoryjne z wykorzystaniem bakterii zawartych w produkcie Pantoea Care w ograniczaniu zarazy ogniowej na plastrach zawiązków gruszy. W doświadczeniu do porównania zastosowano preparat miedziowy w stężeniach 0,15% i 0,30%. Oceny przeprowadzone po 3, 5 i 7 dniach od zakażenia bakteriami Erwinia amylovora wykazały wysoką skuteczność bakterii zawartych w produkcie Pantoea Care na poziomie preparatu miedziowego zastosowanego w wyższym stężeniu w ograniczaniu tej choroby.

W ograniczaniu zarazy ogniowej na jabłoni i gruszy (zarówno przy profesjonalnych metodach zwalczania zarazy ogniowej w sadach jabłoniowych/gruszowych, jak i w przypadku zapytań typu „jakie środki amatorskie na zarazę ogniową” czy „jak uchronić jabłonie i grusze przed zarazą ogniową”) zalecane jest wykonanie produktem Pantoea Care w okresie kwitnienia 4 zabiegów. Pierwsze dwa zabiegi należy wykonać na początku kwitnienia (w fazie BBCH 61 – otwartych około 10% kwiatów), a kolejne dwa zabiegi – w pełni kwitnienia (w fazie BBCH 65 – otwartych przynajmniej 50% kwiatów). Odstęp między zabiegami uwarunkowany jest szybkością przebiegu kwitnienia. Zabiegi na pędach (infekcje wtórne) należy wykonywać w sytuacji, gdy wystąpią zjawiska atmosferyczne uszkadzające mechanicznie tkanki, takie jak np. gradobicia czy silne wiatry.

Takie podejście wpisuje się w zintegrowaną ochronę roślin sadowniczych – zaraza ogniowa, a także w schemat ochrony sadów przed Erwinia amylovora oraz pozwala na monitoring pogody i ryzyka infekcji zarazą ogniową (co jest kluczowe w szybkim reagowaniu na pojawiające się ogniska choroby).

W doświadczeniu przeprowadzonym w miejscowości Nowomichowska w 2023 roku na truskawce odm. ‘Malling Allure’, przez Instytut Agronomiczny Fertico, w kombinacji, w której wykonano 5 zabiegów produktem Pantoea Care solo, w ograniczaniu szarej pleśni uzyskano skuteczność niemal 74%. Włączenie Pantoea Care do programu fungicydowego zwiększyło skuteczność ochrony przed tą chorobą do ponad 89%.

W ograniczaniu szarej pleśni na owocach jagodowych zalecana jest ochrona fungicydowa na początku wegetacji, w okresie kwitnienia i zawiązywania owoców, a włączenie produktu Pantoea Care w okresie wzrostu i dojrzewania owoców. Jest to ważne w kontekście przyczyn gnicia owoców truskawek i sposobu na szarą pleśń.

1. Produkt przeznaczony jest do stosowania w formie oprysku nalistnego – zabieg drobno- lub średniokroplisty.

2. Stosować wodę niechlorowaną o pH w przedziale 6,2–7,2.

3. Należy unikać zabiegów w pełnym nasłonecznieniu – zabiegi powinny być wykonywane rano lub wieczorem.

4. Nie należy łączyć produktu z preparatami na bazie miedzi i srebra.

5. Przed zastosowaniem produktu należy dokładnie umyć opryskiwacz (zanieczyszczenia po chemicznych środkach ochrony mogą powodować dezaktywację bakterii).

6. Całą zawartość opakowania należy zużyć bezpośrednio po otwarciu.

7. Przechowywać w temperaturze od 5 do 25℃, nie wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych.

Stosowanie Pantoea Care może w znacznym stopniu wspomóc program ochrony przed chorobami przechowalniczymi jabłek/gruszek (takimi jak antraknoza czy szara pleśń), a także umożliwić strategię przechowalnictwa owoców z uwzględnieniem chorób grzybowych. W sadownictwie towarowym, dzięki kontroli jakości owoców i programowi ochrony w chłodniach atmosfery kontrolowanej (CA), możliwe jest ograniczenie strat w przechowalnictwie i uzyskanie owoców wysokiej jakości.

Ponadto, omawiany biopreparat pomaga w jak najłatwiejszych sposobach na choroby owoców w sadzie amatorskim, szczególnie przy naturalnych fungicydach w walce z antraknozą czy w opryskach na antraknozę – kiedy i czym pryskać. Jest to istotne, gdy chcemy wiedzieć „czym jest antraknoza jabłek i jak ją rozpoznać” oraz „jak w warunkach domowych ograniczyć antraknozę owoców”.

Dla amatorów szukających porad, „jak przedłużyć trwałość owoców po zbiorze”, czy zastanawiających się, „dlaczego jabłka psują się w piwnicy – choroby przechowalnicze” i „domowe sposoby na zapobieganie gniciu owoców w przechowalni/piwnicy”, wiedza o działaniu bakterii z rodzaju Pantoea może okazać się wyjątkowo cenna. Z kolei profesjonalni producenci mogą wykorzystać zalety Pantoea Care jako część współdziałania fungicydów i biopreparatów w zwalczaniu antraknozy, a także przy monitoringu pogody i ryzyka infekcji zarazą ogniową.

W ten sposób zintegrowana ochrona roślin sadowniczych – zaraza ogniowa, program ochrony jabłek przed antraknozą czy program anty-Botrytis w sadach jagodowych wzbogacają się o kolejne skuteczne narzędzie. Zarówno opryski przed zbiorem a ograniczenie chorób przechowalniczych, jak i strategie na zapobieganie Botrytis cinerea przy wysokiej wilgotności stają się bardziej efektywne.

Na zakończenie należy podkreślić, że produkt Pantoea Care doskonale wpisuje się w dynamiczne zmiany w ochronie roślin sadowniczych – zarówno pod względem innowacji, jak i rosnących oczekiwań co do bezpieczeństwa owoców i środowiska. Od najprostszych metod na zarazę ogniową po dobór fungicydów na brunatną zgniliznę (wiśnia, czereśnia), od domowych sposobów na brunatną zgniliznę w ogrodzie aż po strategię przechowalnictwa owoców z uwzględnieniem chorób grzybowych – Pantoea Care może stanowić kluczowy element skutecznej i przyjaznej środowisku ochrony upraw sadowniczych.